Sayfa 1 - 4 | İleri >
Etkili Projelerin Tasarımı: Düşünme Becerisi Sistemleri
Bloom’un Taksonomisi: Eski Bir Yardımcıya Yeni Bir Bakış

Microsoft Word* belgesi olarak izle | PDF belgesi olarak izle


Düşünme Süreçlerinin Geleneksel Hiyerarşisi
1956’da Benjamin Bloom, Eğitim Amaçları Taksonomisi: Bilişsel Alan’ı yazdı ve düşünmenin altı seviyelik tanımı, o zamandan beri sayısız bağlamada benimsenmiş ve kullanılmıştır. Bilişsel süreçlere yönelik listesi, en basitten - bilginin hatırlanması- en karmaşığa – bir firkin önemine ve değerine yönelik bir yargıda bulunmak- doğru düzenlenmiştir.

Bloom’un Eğitim Amaçları Taksonomisi (Geleneksel)

Beceri Tanım Anahtar Kelimeler
Bilgi Bilgiyi hatırlama belirlemek, tanımlamak, adlandırmak, sınıflandırmak, tanımak, yeniden oluşturmak, izlemek
Anlama Anlamı kavrama, bir kavramı başka sözcüklerle ifade etme özetlemek, değiştirmek, savunmak, başka sözcüklerle ifade etmek, yorumlamak, örnekler vermek
Uygulama Bilgi ya da kavramı farklı bir bağlamda kullanma oluşturmak, yapmak, yapılandırmak, modellemek, tahmin etmek, hazırlamak
Analiz Tamamen anlamak için bilgi ya da kavramları parçalara ayırma karşılaştırmak/farklılıkları bulmak, parçalara ayırmak, ayırt etmek, seçmek, ayırmak
Sentez Yeni bir şey oluşturmak için fikirleri bir araya getirme kategorilere ayırmak, genellemek, yeniden yapılandırmak
Değerlendirme Değerine yönelik yargılarda bulunma değer biçmek, eleştirmek, yargıda bulunmak, kanıt göstermek, desteklemek

Ancak, günümüz dünyası Bloom’un taksonomisinin 1956’da yansıttığından daha farklı bir yerdir. Eğitimciler, öğrencilerin nasıl öğrendiği ve öğretmenlerin nasıl öğrettiği hakkında çok daha fazla şey öğrendi ve şimdi öğretme ve öğrenmenin sadece düşünmeden daha fazlasını kapsadığını kabul ediyorlar. Sınıfın toplumsal ve kültürel ortamının yanısıra öğretmenlerin ve öğrencilerin duygularını ve inançlarını da içerir.

Bazı bilişsel psikologlar, öğrenme becerileri temel kavramını daha konuyla alakalı ve doğru hale getirmek için çalıştılar. Marzano (2000) eğitim amaçlarına yönelik kendi taksonomisini geliştirirken, Bloom’un taksonomisine yönelik bir eleştiriyi vurgular. Taksonominin en basit bilgi düzeyinden en zor değerlendirme düzeyine giden yapısı, araştırmalarca desteklenmez. Hiyerarşik bir sınıflandırma, her üst düzey becerinin altındaki becerilerden oluştuğu, anlamanın bilgi gerektirdiği, uygulamanın anlama ve bilgi gerektirdiği, vb anlamına gelir. Marzano’ya gore bu, Bloom’un taksonomisindeki bilişsel süreçler için gerçekten doğru değildir.

Altı orjinal düşünme sürecinin yaratıcıları, karmaşık projelerin süreçlerden birisini diğerlerinden daha fazla gerektirdiği şeklinde tanımlanabileceğini varsaymışlardır. Bir ödev, öncelikle bir ‘analiz’ ya da bir ‘değerlendirme’ ödevidir. Bunun doğru olmadığı kanıtlanmıştır, ki bu da eğitimcilerin taksonomiyi kullanarak zor öğrenme etkinliklerini sınıflandırmada yaşadıkları zorluğu açıklayabilir. Anderson (2000), neredeyse tüm karmaşık öğrenme etkinliklerinin farklı bazı bilişsel becerilerin kullanımını gerektirdiğini savunur.

Diğer kuramsal modeller gibi, Bloom’un taksonomisinin de güçlü ve zayıf yönleri vardır. En güçlü yönü, çok önemli bir konu olan düşünmeyi ele alması ve bunun etrafına mesleğe yeni başlayanlar tarafından kullanılabilen bir yapı yerleştirmesidir. Bloom’un taksonomisinin çeşitli seviyeleriyle alakalı soruların bir listesini tutan öğretmenler, öğrencilerinde üst düzey düşünmeyi teşvik etme konusunda şüphesiz böyle bir aracı olmayanlardan daha iyi bir iş çıkarırlar. Diğer taraftan, bir grup soruyu ve öğrenme etkinliğini Bloom’un taksonomisine gore sınıflandırmak için bir grup eğitimciyle çalışan herkesin bildireceği gibi, görünüşte açık olan ‘analiz’ ya da ‘değerlendirme’ gibi terimlerin ne anlama geldiği konusunda çok az uzlaşı vardır. İlaveten, gerçeğe uygun problemler ve projeler gibi birçok değerli etkinlik, taksonomiyle eşlenemez ve bunu yapmaya çalışmak, bunların öğrenme fırsatları olarak potansiyellerini azaltır.

Sayfa 1 - 4 | İleri >


< Düşünme Becerileri Sistemleri’ne Dön



Intel Eğitim’e Başvurun ›


Kullanım Koşulları, *Ticari Markalar ve Gizlilik ©Intel Corporation